18 september 2025

Bulgarije, Zwarte Zeekust, 14 september 2025.

Vlak voor we de grens naar Bulgarije overstaken, hebben we 2 dagen aan de Roemeense Zwarte Zeekust gestaan, vlakbij de Bulgaarse grens. Toen we wilden vertrekken om aan onze rondreis door Bulgarije te beginnen, begon het te regenen. Stortregenen, de hele dag. De eerste keer in 3 maanden dat het zo regent.

We stonden op een aardig plekje vlak aan de kust, zo’n 10 meter vanaf de rand van de steile kust naar het strand beneden, denk zo’n 30 meter hoogte. In de dagen ervoor hadden we aan de ene kant op enige afstand een grote Duitse expeditietruck als buren gekregen en aan de andere kant een Duitse Vario, een camperbusje zoals onze vorige camper, maar deze Vario was geen 4x4, wel achterwielaandrijving. Zij besloten om te vertrekken een uurtje voordat wij dat ook van plan waren. Maar het weggetje waar we alle drie langs stonden was modder geworden, zuigende modder. En dus kwamen ze al gauw vast te zitten. Ze vroegen John of hij hun Vario eruit kan trekken. John begint daar niet aan, want modder is heel verraderlijk, je komt snel zelf vast te zitten en de kans dat je oncontroleerbaar alle kanten op glijdt is niet denkbeeldig. Hij heeft ze wel geholpen met gras achter de wielen te leggen, zo’n 3 meter lengte, zodat ze een zijlaantje met gras op zouden kunnen. Dat ging op zich goed, maar ze besloten niet het zijlaantje op te gaan, maar toch nog een keer door de modder proberen te komen. Daar liepen ze al gelijk in vast. Ze hebben toen onze andere buren, de grote Duitse truck gevraagd om te helpen. In eerste instantie heeft die ze er inderdaad uitgetrokken. Maar kwam even verderop ook zelf vast te zitten. Ook met zandplaten lukte het niet om de grote truck, gauw 10-12 ton, los te krijgen. Hij gleed bij iedere poging ook dichter naar de rand. John is blijven helpen, maar toen de chauffeur van de grote truck vroeg of wij hem niet los zouden kunnen trekken….(wij zouden een 10-12 tonner moeten lostrekken in de modder?) heeft John toch maar gezegd dat we dat niet gaan doen en dat alleen een tractor hem nog hier uit zou kunnen trekken. Ze hebben een tractor geregeld en die trok de grote truck er zomaar uit, alsof het een Fiatje 500 was en sleepte hem naar de grindweg. Daarna werd ook de Vario eruit getrokken en naar de weg gesleept. Wij besloten gewoon nog een dagje te blijven staan, niet erg, we hebben de tijd. Maar ook de volgende dag was de modder nog als dikke slik. We zijn daarom over het hoge gras naar de grindweg gereden, ook weer gelukt.

We zijn de afgelopen weken, met stralend weer, over een paar hele mooie routes gereden. De Transfagarasan en de TransAlpina. Dit zijn hele bochtige wegen, heel veel haarspeldbochten. De eerste omhoog, van zuid naar noord en de andere noord naar zuid. Mooie routes, maar wel erg druk en toeristisch. Vooral motoren houden van dit soort bochtige wegen en dan vooral in grote groepen. Op de TransAlpina was bovendien een soort rally gaande, allemaal sportwagens voornamelijk Nederlandse en enkele Duitse. Met loeiende motor blijven ze even achter je hangen en soms halen ze je zelfs  in de bocht in. Het waren voornamelijk Lamborghini’s, Ferrari’s en Porsches. Je mocht op deze routes maar max 40 rijden, maar ja, daarvoor rijd je niet in zo’n auto. Politie zie je hier toch nooit.

Zo op het oog lijkt Roemenië een redelijk welvarend land; de huizen zien er netjes onderhouden uit, vaak vrij dure auto’s, altijd druk in de supermarkten. Maar als je de kleine onverharde wegen oprijdt, is het een ander verhaal en zie je soms ‘bouwsels’ van golfplaat. Ook de oude flatgebouwen uit de Sovjettijd, vaak opgeknapt, maar soms ook helemaal niet, oud en vervallen, maar wel nog bewoond.

Altijd jammer is dat er in Roemenië zoveel zwerfvuil is. Dat geeft wel weer kansen voor anderen. Je ziet langs de hoofdwegen, vergelijkbaar met onze N-wegen, mensen uit de bermen blikjes en flesjes opvissen. Geen vluchtstrook, dus ze lopen in feite gewoon op de rand van de snelweg. Bij de supermarkten staan mensen met hele grote zakken met vieze flesjes en blikjes. Maar goed, zo wordt het toch opgehaald en verdienen arme mensen er nog wat aan.



De TransFaragasanweg


De Duitse buscamper en camper-truck die zich
muurvast reden in de dikke modder

Nadat de tractor de beide campers eruit
had getrokken, zag de weg er zo uit





Een mooie thermen 

Zelfs voor een Aperol Spritz
hoef je het water niet uit


Rotsklooster in Bulgarije

Rotsklooster


Een wat vroege kerststal



Een zandsteengrot




7 september 2025

Roemenië, Brasov, 1 september 2025.

We zijn op 23 augustus de grens van Hongarije naar Roemenië overgegaan. Een kleine grens in het noord-westen van Roemenië. Roemenië is sinds 1 januari 2025 lid van de Schengenzone, dus er zijn geen grenscontroles meer. Ons eerste doel was de beschilderde kerken binnen kloostermuren in Bukovina en Moldavië (de provincie van Roemenië, niet het buurland Moldavië), in het noord-oosten van Roemenië. Veel van deze kloosters staan op de UNESCO-werelderfgoedlijst en niet voor niets. We proberen zoveel mogelijk vroeg bij de kloosters te zijn. Formeel zijn de meesten pas om 9 of 10 uur open, maar de deur staat ook ’s morgens vroeg al open en vaak zijn er dan juist diensten. We blijven in eerste instantie buiten, maar worden meestal naar binnen gewenkt. Er komen ook al vroeg busjes met pelgrims aan. Meestal vrouwen die in de rij gaan staan om de zegen te ontvangen, bepaalde iconen te kussen en vervolgens onder het icoon van Maria op handen en knieën door te kruipen. Een bijzonder gezicht. 

Roemenië is voor 80% Roemeens-orthodox en dat is goed te zien aan de kerken.

Het weer is perfect, overdag soms wel wat te warm, maar door de tijd van het jaar koelt het ’s avonds lekker af.

Wat is het aangezicht van Roemenië? Het land heeft na Ceausescu een ongelooflijke ontwikkeling doorgemaakt, natuurlijk met veel hulp van de EU, maar daar zijn we ook een Unie voor. Er zijn nog wel wat paard-met-wagens in het verkeer, maar vooral rond de kleine dorpen. Mensen kijken stug, maar als je gedag zegt krijg je een grote lach en groet. Communicatie is lastig want veel mensen spreken nauwelijks Engels, veel minder dan in eerdere landen op onze reis langs de oostgrens van de EU. Jongeren zijn vaak erg verlegen als je vraagt of ze Engels spreken, maar doen wel hun best. 

Opvallend is het verkeer, logisch want daar maken we bijna elke dag deel van uit. Mensen rijden in goede vrij nieuwe auto’s, je ziet eigenlijk geen barrels. De meeste merken die je ziet zijn BMW, Audi, VW, toch allemaal vrij dure merken.

Maar het verkeersgedrag is verschrikkelijk. Ze vliegen met grote snelheid door de dorpen. De meeste dorpen bestaan uit langgerekte lintbebouwing met links en rechts dus huizen. De toegestane snelheid wordt duidelijk aangegeven en is aangepast aan de omstandigheden: 50 km/u in dorpen, 30 km/u in dorpskernen, 90 of 100 km/u buiten de dorpen. Op zich wordt er op de hoofdwegen niet echt veel harder dan 90 gereden, maar de snelheid wordt niet teruggenomen als ze door een dorp rijden. Gewoon met 90 km/u door het dorp; ook vrachtwagens racen door de dorpen. Er zijn ook helemaal geen snelheidsbeperkende maatregelen genomen; geen verkeersdrempels, geen wegverleggingen aan het begin of einde van het dorp, niets, je kan gewoon met 90 km/u door een dorp racen. Inhalen is ook een sport, dat doen ze altijd, of het nou kan of niet. Wij rijden natuurlijk niet zo hard, hebben geen haast en zij wel, maar ook bij inhalen wordt geen snelheid teruggenomen en soms moeten ze daarbij snijden, nou ja, moet je gewoon een beetje remmen. Ook zie je nog al eens een spookrijder op je afkomen, die aan de andere kant van de weg aan het inhalen is. Dit gaat altijd wel goed, we hoeven nooit echt uit te wijken of op de remmen staan, maar het is niet ontspannen rijden. De statistieken geven ook aan dat Roemenië het gevaarlijkste verkeer heeft in de EU, met het hoogste aantal doden en gewonden in het verkeer; soms stuivertje-wisselend met Bulgarije. Dat gaan we nog zien.

Maar we zijn ook verdrietig. We hebben een tijd lang youtubers, Matthew en Stacy, gevolgd, die met een zelfgebouwd 4x4 truckcampertje de Panamericana reden, net een paar maanden voor ons. Dat is altijd leuk om te volgen, welke routes zij hebben genomen en hoe dat is gegaan. Ze zijn daarna nog naar Nieuw Zeeland gegaan, daar een pick-up met daktent gekocht en rondgereisd. Afgelopen maand zijn ze met vrienden in hun eigen provincie British Columbia in Canada een off-roadtocht, de Silvercup Ridge Trail, gaan maken, ieder in z’n eigen off-roadvoertuig. Daarbij zijn Matthew en Stacy verongelukt. Van de smalle weg geraakt en honderden meters omlaag gerold. Het voelt toch of je ze een beetje kent. Een jong stel, begin 30 en heel enthousiast over hun reizend leven, zo zonde. Als je tijd hebt, kijk eens naar hun YouTube-kanaal: Toyota World Runners, op deze link vind je een samenvatting van hun reis van de Mexicaanse grens  naar Ushuaia, het einde van de Panamericana in het puntje van Argentinië:

https://youtube.com/watch?v=vWJBnqsRv_c&si=DkBGs5j3_IgMG3ap

Als het niet lukt met de link dan kan je ook op Youtube zoeken op: Toyota World Runners The Greatest Roadtrip on Earth.

We hebben nog een paar hele mooie tochten in het vooruitzicht. De TransFagarasan en de TransAlpinaroute, maar allemaal met asfalt en vangrail.

Grafmonumenten op de begraafplaats van Sapanta


Interieur Roemeens-orthodoxe kerk van Sapanta

Houten kerkje in Paraschiva


Beschilderde kerk van Moldovita in Moldavië

Beschildering buitenkant kerk van Moldavita

Beschildering buitenkant kerk van Voronet

Kerk van Voronet

Kerk van Dragomirna

Inteieur oud houten kerkje

Soms vinden we op een camping ook een mooi plekje

Maar de mooiste plekjes zijn toch de
wildkampeerplekken, met wat passanten

Openluchtmuseum

Openluchtmuseum

Openluchtmuseum

Schooltje in een openluchtmuseum

Mooi huis onderweg