Georgië, Manglisi, 23 april 2026

Na onze afgebroken tocht door de sneeuw naar Nemrut Dagi zijn we naar het meer van Van gereden. Een hooggelegen zoutmeer. Rijdend naar de zuidpunt van het meer rijden we door een volledig besneeuwd landschap. Het meer is prachtig, diepblauw met besneeuwde bergen erachter.

Als we verder rijden van de stad Van naar Kars en van Kars naar de Zwarte Zeekust, rijden we alleen maar verder de sneeuw in, tot langs de weg op een hoogte van ca 2500 mtr aan beide kanten een sneeuwrand heeft meer dan een meter hoog. We rijden langs de berg Ararat, vol in de zon, maar toch maar max 5-6 graden overdag. Onderweg naar de Zwarte Zeekust dalen we langzaam af door de bergen en wordt het een aangename 15 graden. Maar aan de Zwarte Zeekust is het frisser en het regent. Aan het begin van de avond klopt er een Nederlandse jongen bij ons op de deur. Hij is op de fiets onderweg naar China en vroeg zich af hoe ver de grens nog is. Hij had geen GBs meer en kon dus geen route op z’n telefoon meer zien. Ik kon op onze gedownloade kaarten de afstand aangeven en een kampeerplekje voor de nacht (van Park-4-Night). En daar ging hij weer, wilde niets drinken, zocht een plek om z’n tentje op te zetten en te gaan slapen. Respect hoor, in februari vanuit NL vertrokken en plant om in augustus in China te zijn.

Soms is het toch wel handig om grijs haar te hebben (en wat ouder te zijn). Bij de grens van Turkije naar Georgië mag alleen de chauffeur in de auto blijven zitten en die moet ook de eigenaar zijn. De passagier moet via een lang gebouw dat zowel de grenscontrole Turkije uit bevat als de grens Georgië in. Het schijnt binnen erg chaotisch te zijn, grote groepen mensen (want alle buspassagiers moeten ook via dit gebouw). Daarom hou ik bij de eerste controle, waar de passagier eruit moet, een wandelstok omhoog en wijs naar mijn heup. Nee, natuurlijk mag ik in de auto blijven zitten en zo gaan we samen met de camper van loket naar loket. Het fijne van Georgië is dat we ook weer Starlink hebben. Turkije heeft nog geen toestemming gegeven voor Starlink, dus daar waren we afhankelijk van soms best wel slechte lijnen. Toch vreemd hoe zo’n Starlinksignaal direct weg was toen we Turkije inreden en direct terug was toen we Turkije uitreden.

Het is nog steeds erg koud, ook voor hier is het voor de tijd van het jaar kouder dan normaal. En Georgië (en ook het oostelijk deel van Turkije) bestaat uit veel hooggebergte, dus we rijden vaak over vrij hoge passen en overnachten regelmatig op zo’n 1200-1600 meter hoogte. Niet heel hoog, maar wel fris. We hebben een pas op een hoogte van 2300 meter gereden, met aan weerkanten van de weg een sneeuwhoogte van ca 2 mtr en hoger. Er was een smalle doorgang vrijgemaakt, net breed genoeg voor één auto, met soms iets bredere uitwijkpunten. Het was gelukkig heel rustig, hebben nauwelijks tegenliggers gehad.

Wat is het aangezicht van Georgië? We rijden door hele mooie gebieden, hoge bergen, diepe ravijnen. We rijden nu in het zuidoosten en het is een heel arme regio. De dorpen en stadjes bestaan uit oude Sovjet-flatgebouwen, niet onderhouden. Er staan veel oude, gammele huizen, vaak half ingestort. De dorpen lijken grotendeels verlaten. Er zijn veel oudere mensen, veel koeien op straat, maar je ziet geen jongeren. Er is natuurlijk ook geen inkomen te halen uit een paar koeien en een lapje grond. Het is triest om te zien.

Door het koude weer kunnen we niet naar de noordelijke regio, dat we eigenlijk wel gepland hadden. De weg is nog niet open. We zoeken daarom naar het warmste plekje in Georgië, dat is het zuidoosten. Hopelijk kunnen we daar wat buiten in de zon zitten. Het weerbericht is goed voor die regio. We gaan het zien en jullie ook.

Altijd weer een mooi plekje voor de nacht

Het Van meer in het oosten van Turkije

De berg Ararat

Aan de voet van de berg Ararat weer
een mooi plekje voor de nacht

Een regio erg dicht bij Iran

Ani, ruïne van een stad aan
de grens met Armenië

Oude brugresten over de grensrivier
met Armenië

Ook in Georgië mooie plekjes voor de nacht

Een kilometers lange smalle doorgang door
de metershoge sneeuw, op de
Goderdzi-pass,
op een hoogte van ca. 2000 meter

Vardzia cavetown. Een oud klooster
uit de 12e eeuw, volledig uitgehakt en uitgegraven
in de berg, met zo'n 500 uitgehakte kamers
over 19 verschillende niveaus. 

Georgisch schrift. Je begrijpt dat er hier een
parkeerplaats is, dat wel.
Maar een supermarkt of bakker bijvoorbeeld
 herken je alleen aan de afbeeldingen op de winkelruit.

Turkije, Malatya, 13 april 2026.

Van de ballonnen in Pamukkale rijden we naar de kust en kiezen een mooi plekje op het strand in de buurt van Side. Tot juni mogen campers hier op het strand staan. Het is heerlijk weer, niet echt warm, maar toch genoeg om buiten te zitten, met zicht op de diepblauwe zee. We blijven 2 dagen hangen en gaan dan door naar een mooie historische site, Aspendos. Een prachtig Romeins theater en de restanten van een oude stad.

Daarna rijden we door naar Cappadocië, het hart van de toeristenindustrie. Het dorp Goreme is het centrum hiervan en loopt nu al vol met toeristen. Maar ja, het is ook wel heel mooi in de omgeving. We hebben ooit, 20 jaar geleden een wandeltocht door Cappadocië gemaakt, door de valleien, bagage werd van locatie naar locatie gebracht. En daar in de valleien is het nog steeds heel rustig, je ziet er bijna niemand, iedereen blijft boven, uitkijkend over Cappadocië. We kiezen elke dag een ander plekje om te overnachten, telkens met een ander prachtig uitzicht. En natuurlijk, vroeg in de ochtend, het iconische beeld van een lucht vol luchtballonnen boven Cappadocië. Kost overigens € 70 pp. Is niets vergeleken bij wat wij 25 jaar geleden al betaalden voor een ballonvlucht boven Serengeti.

In het oosten van Turkije rijden we door het gebied waar op 6 februari 2023 een grote aardbeving heeft plaatsgevonden. Er staan hier en daar nog wat beschadigde, ingestorte gebouwen en huizen. Verder wordt er nog heel veel gebouwd aan lage huizen, allemaal in een vierkant bij elkaar, allemaal precies hetzelfde, met een kleine veranda aan de voorkant. Hier en daar wonen mensen nog steeds in tenten van de officiële Turkse hulporganisatie AFAD, maar je ziet dat niet zoveel meer. In de iets grotere dorpen en steden, zie je overal nieuwe flatgebouwen, zien er keurig uit, hoop dat ze aardbevingsbestendig zijn gebouwd.

Mensen zijn heel gastvrij, als we ergens tanken komen ze met thee en koekjes aanzetten. Iedereen zwaait en lacht naar je. Als je met jongeren in gesprek bent, (want die spreken wat Engels) hebben ze allemaal wel familie in Nederland of Duitsland.

Maar een ergernis, met name hoop ik ook voor Turken zelf, is de rotzooi in het landschap. Iedereen gooit alles uit z’n auto, langs de weg ligt het vol met flessen, plastic zakken. Ook als je ergens stopt om te lunchen of in de buurt van het strand, ligt rotzooi, achtergelaten na een picknick . Het is bijna net zo erg als in Peru aan de kust en dat was heel, heel erg. Bijvoorbeeld een stel stopt naast ons in Cappadocië, er komen kampeerstoeltjes uit de auto, wat drank, wat snacks. Hij speelt gitaar, ze zitten gezellig te kijken naar de zonsondergang over Cappadocië. Als ze weggaan blijkt de volgende ochtend dat ze hun verpakkingen hebben achtergelaten. Wie denk je nou dat dat voor je opruimt? Ik snap het niet. En ik ben nog nooit in een land geweest waar overal zoveel grote afvalcontainers staan.

Het weer is inmiddels veel beter, veel zon, maar ook heel erg koud. Logisch want we rijden over de Anatolische hoogvlakte. In Cappadocië werden we op een ochtend wakker met een laagje sneeuw op de auto.

Een paar dagen geleden wilden we naar Nemrut Dagi, de berg Nemrut, met de beroemde stenen beelden van hoofden op de berg. We twijfelen of we zullen gaan, weten niet of de weg sneeuwvrij is, maar besluiten het toch te proberen. De weg blijkt sneeuwvrij en we mogen naar boven rijden. Dan is het nog een stukje lopen, ongeveer een half uur, maar wel met mooi weer. Als wij er zijn stormt het en de trappen naar boven liggen vol sneeuw en ijs. We proberen het een stuk, maar besluiten toch terug te gaan, want je moet ook weer naar beneden over sneeuw en ijs. Jammer, maar dat kan je verwachten als je in het vroege voorjaar reist. Helaas hebben we dit dus gemist: Nemrut Dagi

De oude stad van Aspendos

Het oude Romeinse theater van Aspendos

Karavanserai in Sultanhani

Binnenplaats van de karavanserai

Karavanserai Sultanhani

Rotswoningen in Cappadocië

Ballonnen boven Cappadocië

Sneeuw in Cappadocië

Rotskerk in Cappadocië

Weer een mooi plekje voor de nacht
met uitzicht op "Rose Valley"

Aardbevingsschade

Onderweg naar Nemrut Dagi,
maar toch omgekeerd

 Pamukkale, 6 april 2026.

De prijsvraag van het vorige blog: in het hoogseizoen kost een plekje op die camping bij Zadar € 170 per nacht voor de plek, maar daar komt nog bij € 19 per persoon, en € 15 per kind. Als je een hond hebt komt er nog € 15 per nacht bij. Dus voor een gezin met 2 kinderen € 238 per nacht (excl toeristenbelasting). Dat is toch idioot, voor een camping. Overigens zou die plaats die wij hadden, achterin op de camping, ook € 138 per nacht hebben gekost in het hoogseizoen. 

Alphons en Nicole waren er allebei het dichtst bij met een schatting van ca. € 250.

Waar zijn we nu? Inmiddels al een stuk verder onderweg in Turkije, in Pamukkale. Na Griekenland zijn we Turkije in gegaan  naar het Gallipoli schiereiland. Daar het museum en de graven van een verschrikkelijke slag tijdens de Eerste Wereldoorlog bezocht. Een familielid van Paul is hier in 1915 met het Ierse regiment geland en is bij deze slag omgekomen.

Verder onderweg mooie opgravingen bezocht, maar ook een paar aan ons voorbij laten gaan door het verschrikkelijke weer. In Gallipolli hebben we een verschrikkelijke nacht meegemaakt met een storm die op de zijkant van de camper beukte. Nadat we ooit een camper in de USA hebben gezien die de dag ervoor is zware wind was omgeslagen, zetten we de camper altijd met de neus op de wind als er storm wordt verwacht. Maar deze storm zagen we niet aankomen. Het was al donker toen het begon, stonden op een soort camperplaats aan de Dardanellen in de modder en durfden het niet aan om de camper een kwartslag te draaien, bang dat we in het donker in de modder vast zouden komen te zitten. Stortregen en storm de hele nacht, de camper stond te dansen op de wind. We hebben nauwelijks een oog dichtgedaan. Daarna is het wel iets minder hard gaan waaien maar toch wel stevig en regen, regen, regen. Alle velden staan blank overal, soms lijkt het meer een meertje. De weersverwachting ziet er al een tijdje redelijk uit, maar het mooie weer schuift iedere keer een paar dagen op. Maar nu lijkt het morgen eindelijk beter te worden, hè, hè.

Nog even over de dieselprijzen hier, die zijn hier ook flink verhoogd natuurlijk, maar voor ons is het nog een zeer schappelijk prijs van € 1,65 per liter. Gaat dus nog.

We zijn nu in Pamukkale. Dit betekent in het Turks het Katoenen Kasteel. Het zijn de bekende witte travertin poelen onder aan de oude stad Hierapolis. We hebben een mooi plekje gezocht op een heuvel met uitzicht op Pamukkale. ’s Morgens vroeg, bij zonsopgang, stijgen de heteluchtballonnen op boven Pamukkale. We hadden er niet zoveel verwacht want het is toch nog vroeg in het seizoen en het is natuurlijk berenkoud in zo’n ballon. Maar om 7 uur rezen de eerste ballonnen op boven de horizon en langzaam vulde de lucht zich met luchtballonnen. Het was een beetje heiig, maar een heel mooi gezicht.

Google eens op Pamukkale en je krijgt de prachtigste foto’s te zien van trapsgewijs tegen de berghelling gelegen witte poelen gevuld met aquamarijnkleurig water. Deze poelen zijn ontstaan door warm bronwater dat van de bovenste poelen naar de onderste poelen stroomt en daardoor in de loop van duizenden jaren tot harde kalk, travertin, poelen zijn gevormd.  Helaas, die foto’s zijn òf gemanipuleerd òf minimaal 20-30 jaar oud. Ooit zag het er zo uit, maar decennia geleden zijn de bronnen die voor dit witte kalk/travertinafzetting zorgden, bijna helemaal opgedroogd, door aanhoudende droogte in Turkije (laten wij dan nu even niets van droogte merken). Ze vullen nu nog wel de bovenste poelen, zodat je toch nog kunt zien hoe het er vroeger, toen alle poelen waren gevuld, eruit moet hebben gezien. De travertin poelen van Pamukkale zijn al millennia oud, bestonden al vóór de stichting van de stad Hierapolis in de 2^e eeuw voor onze jaartelling. Een aantal monumenten in Hierapolis, voornamelijk uit de Romeinse tijd van de stad, zijn heel mooi bewaard gebleven en gedeeltelijk gerestaureerd. Vooral het theater is prachtig.

Omdat het zo’n mooi plekje was waar we stonden, zijn we na ons bezoek aan Pamukkale en Hierapolis teruggereden naar dit heuveltopje, met uitzicht op Pamukkale. De volgende ochtend worden we om ongeveer 6 uur wakker van auto’s die met trailer erachter over het veldje hobbelen. We blijken opeens omringd door allemaal pick-ups met trailer. Ze beginnen de trailers af te laden en grote materialen op de grond uit te spreiden en laden grote ventilatoren en generatoren uit. We blijken opeens op een veld voor de lancering van heteluchtballonnen te staan. Afhankelijk van de windrichting kiezen ze een veld en vandaag was dat het veld waar wij staan. Vlug kleden we ons aan en gaan naar buiten. Inmiddels zijn een stuk of 10 ballonnen al halfvol. Er komen busjes met mensen, de passagiers, ca. 20 per luchtballon. De gasinstallaties gaan aan, de passagier klimmen met veel gegil in de mandjes en daar gaan ze. Minder dan een uur nadat wij zo onverwacht werden gewekt, is alles weer helemaal stil. Alle ballonnen weg, de auto’s en trailers weg en wij gaan ontbijten op ons rustige veldje op de heuveltop. Bizarre ervaring. En natuurlijk iedereen bedankt voor de felicitaties voor mijn verjaardag, dit jaar met wel heel veel ballonnen.

Een landingspier uit WWI bij Gallipoli

Opgravingen Pergamon

Theater Pergamon

Ons mooie plekje bij Pamukkale

De eerste ochtend als de ballonnen
opstijgen in de verte

Poelen van Pamukkale

Theater van Hierapolis, tegen de poelen
van Pamukkale aangebouwd

De volgende ochtend stond de
wind net wat anders...